Công ty nhà nước VEAM, nơi Nhà nước nắm 88% vốn, đã thu về hơn 2 tỷ USD cổ tức từ các liên doanh với ba hãng ô tô lớn thế giới.
Trong vòng 8 năm qua, VEAM — công ty cơ khí có vốn nhà nước chiếm 88% — đã nhận về gần 54.000 tỷ đồng (tương đương hơn 2 tỷ USD) dưới hình thức cổ tức từ các liên doanh sản xuất ô tô với Toyota, Ford và Honda. Con số này phản ánh mức độ sinh lợi khá cao từ những hợp tác chiến l略c trong ngành công nghiệp ô tô — ngành kinh tế trọng điểm của Việt Nam.
VEAM là một trong những doanh nghiệp nhà nước lớn nhất trong lĩnh vực sản xuất và lắp ráp ô tô, với các liên doanh nổi bật bao gồm VEAM-Toyota, VEAM-Ford và VEAM-Honda. Những liên doanh này đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng ô tô của Việt Nam, cung cấp các bộ phận, lắp ráp và sản xuất các mẫu xe cho thị trường trong nước và xuất khẩu.
Nguồn lợi từ các liên doanh quốc tế
Việc VEAM nhận được khoảng 54.000 tỷ đồng cổ tức trong 8 năm cho thấy khả năng sinh lợi ổn định của các liên doanh này. Mỗi năm, công ty nhà nước được hưởng một phần lợi nhuận từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh của các công ty liên doanh. Điều này không chỉ mang lại doanh thu cho VEAM mà còn góp phần vào ngân sách nhà nước thông qua cơ chế chia cổ tức từ các doanh nghiệp nhà nước.
Sự hợp tác giữa VEAM và các hãng ô tô hàng đầu như Toyota, Ford, Honda đã tạo ra một mô hình kinh doanh bền vững. Các đối tác quốc tế mang theo công nghệ, quản lý hiện đại và kinh nghiệm sản xuất, trong khi VEAM cung cấp vị trí địa lý, lực lượng lao động và hiểu biết thị trường địa phương. Sự kết hợp này đã giúp các liên doanh hoạt động hiệu quả và sinh lợi.
Tác động đến tài chính công và bộ máy nhà nước
Khoản cổ tức 54.000 tỷ đồng từ VEAM là một nguồn doanh thu đáng kể cho ngân sách nhà nước. Trong bối cảnh ngân sách công phải chi trả cho nhiều lĩnh vực ưu tiên như giáo dục, y tế, an sinh xã hội, các khoản thu từ doanh nghiệp nhà nước đóng vai trò bổ sung quan trọng. Những khoản cổ tức này giúp cân bằng tài chính công mà không cần tăng thuế hoặc nợ công quá mức.
Hơn nữa, thành công tài chính của VEAM còn phản ánh hiệu quả quản lý của doanh nghiệp nhà nước. Không phải tất cả các công ty nhà nước đều có khả năng sinh lợi cao như vậy; nhiều công ty khác phải hoạt động với lỗ hoặc lợi nhuận thấp. VEAM là một ví dụ tích cực về cách một doanh nghiệp nhà nước có thể hoạt động hiệu quả khi được quản lý tốt và hợp tác chiến lược với các đối tác nước ngoài.
Vị trí chiến lược trong ngành ô tô Việt Nam
Ngành ô tô Việt Nam đang trải qua giai đoạn phát triển quan trọng, với sự gia tăng nhu cầu tiêu dùng và xu hướng chuyển đổi sang xe điện. VEAM, thông qua các liên doanh, đã tham gia sâu vào các khía cạnh này. Các liên doanh với Toyota, Ford và Honda không chỉ sản xuất ô tô truyền thống mà còn bắt đầu tham gia vào lĩnh vực xe điện và các công nghệ mới.
Vị trí của VEAM tại trung tâm chuỗi giá trị ô tô đã cho phép công ty này tận dụng sự tăng trưởng của ngành. Khi các hãng ô tô quốc tế mở rộng hoạt động tại Việt Nam hoặc tăng sản lượng, VEAM cũng nhận được lợi ích trực tiếp thông qua cơ chế chia lợi nhuận từ các liên doanh.
Triển vọng và thách thức phía trước
Nhìn về phía trước, VEAM sẽ phải thích ứng với những thay đổi lớn trong ngành ô tô toàn cầu. Xu hướng điện khóa hóa (electrification) và phát triển xe tự lái đòi hỏi các công ty phải đầu tư vào công nghệ mới và nâng cấp cơ sở hạ tầng sản xuất. Các liên doanh của VEAM sẽ cần theo kịp những xu hướng này để duy trì khả năng cạnh tranh.
Mặt khác, sự gia tăng cạnh tranh từ các nhà sản xuất ô tô mới, đặc biệt là từ các công ty công nghệ Trung Quốc và Thái Lan, có thể tác động đến thị phần và lợi nhuận của các liên doanh. Tuy nhiên, với nền tảng tài chính vững chắc từ 8 năm qua, VEAM có điều kiện để tiếp tục đầu tư và phát triển, đảm bảo rằng những dòng cổ tức này có thể được duy trì hoặc thậm chí tăng lên trong những năm tới.
Thành công của VEAM trong việc thu về 54.000 tỷ đồng cổ tức không chỉ là con số ấn tượng mà còn là minh chứng cho tiềm năng của sự hợp tác giữa doanh nghiệp nhà nước Việt Nam và các công ty đa quốc gia hàng đầu thế giới trong ngành công nghiệp trọng điểm.
