Lợi dụng nhu cầu làm hộ chiếu trực tuyến tăng cao, tội phạm mạng dựng website giả, mạo danh cán bộ công an để chiếm đoạt tiền và thông tin cá nhân người dân.
Cảnh báo từ lực lượng công an cho thấy các đối tượng lừa đảo đang tập trung khai thác nhu cầu làm hộ chiếu trực tuyến ngày càng tăng của người dân, qua đó thực hiện các hành vi chiếm đoạt tiền bạc và thu thập thông tin cá nhân trái phép. Đây là hiện tượng đáng lo ngại, phản ánh sự tinh vi hóa của các phương thức lừa đảo trong thời kỳ chuyển đổi số.
Thủ đoạn giả mạo phổ biến
Theo thông tin từ cơ quan công an, các tội phạm mạng hiện đang hoạt động theo nhiều cách thức khác nhau. Chúng tạo lập các website giả mạo giao diện của cơ quan công an hoặc các dịch vụ hành chính công, với tên miền tương tự nhưng không chính thức, để đánh lừa người dân rằng đây là kênh làm thủ tục hộ chiếu chính thức trực tuyến.
Bên cạnh việc dựng website giả, các đối tượng này còn tạo lập các trang fanpage trên mạng xã hội giả danh các cơ quan công an địa phương, công an tỉnh hoặc những trang tự xưng là đơn vị hỗ trợ cấp hộ chiếu. Những fanpage này thường có số lượng người theo dõi nhất định, được trang trí giao diện chuyên nghiệp để tạo sự tin tưởng ban đầu.
Một thủ đoạn nữa là mạo danh trực tiếp cán bộ công an qua các nền tảng liên lạc như zalo, facebook, tin nhắn điện thoại, hoặc email. Chúng thường giới thiệu mình là cán bộ phòng cấp hộ chiếu, hứa hẹn giúp người dân làm hộ chiếu nhanh chóng, bỏ qua các thủ tục rắc rối, hoặc đưa ra những thông báo giả mạo về việc hộ chiếu đã được duyệt để tạo lòng tin.
Phương thức chiếm đoạt tiền và thông tin
Khi đã tạo được lòng tin ban đầu, các đối tượng lừa đảo tiến hành thu phí dịch vụ. Chúng yêu cầu người dân chuyển tiền vào các tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc các phương thức thanh toán khác, thường dưới danh nghĩa lệ phí cấp hộ chiếu, phí xác thực, hoặc phí hỗ trợ thủ tục. Những khoản tiền này có thể dao động từ vài trăm nghìn đến hàng triệu đồng tùy theo cách thức lừa của từng đối tượng.
Đặc biệt nguy hiểm hơn, các tội phạm còn yêu cầu người dân cung cấp thông tin cá nhân như họ tên, số chứng minh nhân dân, ngày tháng năm sinh, địa chỉ, số điện thoại, thậm chí là ảnh chân dung. Những thông tin này sau đó có thể bị sử dụng để giả mạo, mở tài khoản ngân hàng trái phép, vay tiền hoặc thực hiện các hành vi lừa đảo khác.
Nhiều trường hợp, các đối tượng còn lợi dụng thông tin cá nhân để tống tiền, đe dọa công bố những thông tin nhạy cảm nếu người dân không chuyển thêm tiền. Đây là hình thức lừa đảo kép, gây thiệt hại vừa về tài chính vừa về tinh thần.
Các dấu hiệu cảnh báo để phân biệt
Để tránh trở thành nạn nhân, người dân cần nắm rõ những dấu hiệu phân biệt website, fanpage hoặc liên lạc giả mạo. Trước hết, công an khuyến cáo rằng các cơ quan công an chính thức không bao giờ yêu cầu người dân chuyển tiền làm hộ chiếu qua tài khoản cá nhân hoặc ví điện tử. Tất cả các khoản phí liên quan đến hộ chiếu phải được nộp trực tiếp tại cơ quan công an hoặc qua hệ thống thanh toán chính thức được công bố công khai.
Khi truy cập website làm hộ chiếu, người dân nên kiểm tra kỹ đường dẫn URL. Website chính thức của cơ quan công an thường có tên miền kết thúc bằng .gov.vn hoặc .vn, không chứa các ký tự lạ, số hoặc chữ viết tắt bất thường. Ngoài ra, các website giả thường có giao diện không chuyên nghiệp, nội dung viết sai chính tả, hoặc các liên kết không hoạt động.
Với fanpage trên mạng xã hội, cần kiểm tra xem trang có được xác thực (biểu tượng tick xanh) hay không, số lượng người theo dõi có hợp lý, thời gian hoạt động của trang. Các fanpage giả thường được tạo gần đây, có số lượng theo dõi ít, và nội dung không nhất quán với các trang chính thức.
Nếu nhận được liên lạc từ ai đó xưng là cán bộ công an, người dân không nên cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền ngay lập tức. Thay vào đó, hãy liên hệ trực tiếp đến cơ quan công an địa phương qua số điện thoại công khai để xác nhận. Công an không bao giờ yêu cầu cung cấp mật khẩu, mã OTP, hoặc chứng minh nhân dân qua tin nhắn hoặc cuộc gọi.
Cách thức bảo vệ bản thân và báo cáo
Để bảo vệ bản thân, người dân nên sử dụng các kênh chính thức được công an công bố công khai. Hiện nay, nhiều tỉnh thành đã triển khai dịch vụ cấp hộ chiếu trực tuyến thông qua cổng dịch vụ công quốc gia hoặc các ứng dụng di động chính thức của cơ quan công an. Trước khi sử dụng, hãy xác minh rõ ràng đây là dịch vụ chính thức thông qua website công khai của cơ quan công an.
Nếu phát hiện website giả, fanpage lừa đảo, hoặc bị tiếp cận bởi các đối tượng mạo danh cán bộ công an, người dân cần báo cáo ngay cho cơ quan công an địa phương hoặc cơ quan cảnh sát điều tra. Đồng thời, có thể gửi thông báo cho nền tảng mạng xã hội để gỡ bỏ các trang giả mạo. Càng sớm báo cáo, càng có cơ hội ngăn chặn các nạn nhân tiếp theo bị lừa.
Cảnh báo của công an về các thủ đoạn lừa đảo liên quan đến hộ chiếu trực tuyến nhằm nâng cao cảnh giác của người dân. Mặc dù dịch vụ cấp hộ chiếu trực tuyến mang lại sự tiện lợi, nhưng cần được thực hiện một cách an toàn, thông qua các kênh chính thức được cơ quan có thẩm quyền công bố. Việc nâng cao nhận thức, chia sẻ thông tin cảnh báo với gia đình và bạn bè sẽ giúp giảm thiểu số lượng nạn nhân của các hành vi lừa đảo này.
